Cháy rừng liên tiếp: Nỗi lo từ yếu tố tự nhiên và con người

Đăng vào 30/07/2019

          Theo Chi cục Kiểm lâm, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xảy ra 50 vụ cháy rừng, làm 1 người chết và thiệt hại trên 180ha rừng. Ngoài việc nắng nóng gay gắt kéo dài, thì nguyên nhân chính gây ra các vụ cháy rừng là do sự bất cẩn của con người.

         Đầu tháng 7.2019, khu vực Bắc và Trung Trung Bộ liên tục xảy ra nắng nóng và nắng nóng gay gắt. Trên địa bàn tỉnh, thời gian qua, tại một số địa phương liên tiếp ghi nhận nhiệt độ đạt kỷ lục cao nhất trong lịch sử, với trên 40 0C. Ngoài ra, theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và PTNT, chất lượng rừng tại miền Trung nói chung và tỉnh Quảng Ngãi nói riêng đang suy giảm, với 7% rừng nguyên sinh, trong khi rừng thứ sinh nghèo kiệt (chủ yếu là cây gỗ rãi rác, dây leo, bụi rậm, tre, nứa, lồ ô...), rừng trồng keo lại dễ “bén lửa” hiện đang chiếm gần 70%, trong tổng diện tích rừng trong cả nước.

        Hầu hết khu vực xảy ra cháy rừng là địa hình hiểm trở, xe phòng cháy chữa cháy không tiếp cận nên việc dập tắt đám cháy chủ yếu bằng phương tiện thủ công

           Vì vậy, nhiều diện tích rừng trồng không được chăm sóc đúng cách, cũng có thể bốc cháy khi gặp tàn thuốc lá hoặc tia lửa nhỏ. Đơn cử như vụ cháy rừng nghiêm trọng xảy ra tại xã Phổ Cường, Phổ Khánh (Đức Phổ) vào ngày 30.6, khiến gần 50 ha rừng (trong đó có hơn 21 ha keo nguyên liệu) bị thiêu rụi hoàn toàn.
        Mặc dù cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, xác định cụ thể nguyên nhân đám cháy, nhưng theo Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, ông Nguyễn Đại thì: “Không loại trừ khả năng đám cháy bùng phát là do nắng nóng quá gay gắt và kéo dài, vật liệu nổ còn sót lại trong chiến tranh phát nổ và gây bén lửa. Bởi quá trình điều tra, chúng tôi phát hiện “vệt” lửa phát ra ở giữa rừng, chứ không phải bìa rừng, và cũng không có dấu hiệu của việc người dân đốt thực bì”.

Con người bất cẩn

          Bên cạnh yếu tố thiên nhiên, các vụ cháy rừng xảy ra phần lớn do sự bất cẩn của con người. Đó là tình trạng đốt rừng làm nương rẫy ở miền núi và đốt rơm rạ ở đồng bằng, đốt thực bì, đốt rác trong vườn cạnh khu rừng trồng, hun khói để lấy mật ong...

          Trong vụ cháy rừng ở xã Sơn Nham (Sơn Hà) vào ngày 22.6, gây thiệt hại hơn 4 ha rừng trồng, yếu tố con người được thể hiện rất rõ ràng. Đó là do đốt thực bì. Trời nắng nóng, cộng với gió Tây Nam thổi mạnh, khiến đám cháy bùng phát và lây lan dữ dội, thiêu rụi rừng. Hiện đối tượng gây cháy rừng đang được các cơ quan chức năng điều tra, xử lý. Hay như vụ cháy rừng tại xã Bình Khương, Bình Mỹ (Bình Sơn) vào ngày 30.4  -  1.5, cũng bắt nguồn từ thói quen đốt thực bì của người dân, nhưng không thực hiện các biện pháp nhằm cách ly đám cháy, khiến lửa lây lan nhanh. Hậu quả, không chỉ rừng bị thiêu rụi, mà còn làm 1 người tử vong, do bị ngạt trong quá trình tham gia dập tắt đám cháy.

            Hoặc vụ cháy rừng giáp ranh tại xã Phổ Phong (Đức Phổ) và xã Hành Tín Đông (Nghĩa Hành), vào rạng sáng ngày 11.7 đến ngày 12.7. Mặc dù chưa xác định chính xác nguyên nhân, nhưng khu vực này thường được người dân “nhóm lửa” để đốt than!

          Thiết nghĩ, để PCCCR hiệu quả, bên cạnh việc giáo dục ý thức PCCCR cho người dân, tăng cường công tác tuần tra và bảo vệ rừng, cần xây dựng lực lượng PCCCR chuyên nghiệp, cũng như đầu tư phương tiện PCCCR phù hợp với điều kiện thực tế, đảm bảo xử lý nhanh vụ cháy, hạn chế thiệt hại./.