GIẢI PHÁP HIỆU QUẢ NÀO CHO CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÂY GIỐNG LÂM NGHIỆP HIỆN NAY

Đăng vào 26/11/2018

Lâm nghiệp là một ngành kinh tế kỹ thuật đặc thù, giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Nghề rừng là nghề tạo ra một loại tài nguyên thiên nhiên có thể tái tạo được, có giá trị phòng hộ đầu nguồn, phòng hộ ven biển, giúp điều hòa khí hậu, điều tiết nguồn nước, hạn chế xói mòn, rửa trôi, sạt lở, hạn chế thiên tai lũ lụt, hạn hán, chống thoái hóa đất và hoang mạc hóa, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, cung cấp nguồn nhiên liệu sinh học thay thế nhiên liệu hóa thạch và ứng phó tích cực hiệu quả với biến đổi khí hậu toàn cầu (BĐKH).

Yếu tố được xem là quan trọng nhất trong phát triển kinh tế lâm nghiệp là giống cây trồng lâm nghiệp; giống tốt là tiền đề để phát huy kỹ thuật, công nghệ tiên tiến trong sản xuất, là biện pháp mũi nhọn làm tăng sản lượng, chất lượng và hiệu quả trồng rừng, nhất là đối với rừng sản xuất. Nhận thức rõ điều này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành Quy chế quản lý giống cây trồng lâm nghiệp tại Quyết định số 89/2005/QĐ-BNN ngày 29/12/2005, nhằm mục đích quản lý, giám sát chặt chẽ chất lượng cây giống đưa vào trồng rừng; theo đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện quản lý tất cả các khâu theo chuỗi hành trình quản lý giống cây trồng lâm nghiệp chính từ khâu đăng ký-công nhận nguồn giống, đăng ký-chứng nhận nguồn gốc lô giống đến thông báo kết quả sản xuất-chứng nhận nguồn gốc giống của lô cây con xuất vườn trồng rừng trong khi số lượng cơ sở SXKD giống cây trồng lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh lớn (gần 400 cơ sở), việc chứng nhận nguồn gốc giống của lô cây con thực hiện hàng năm trong khi nguồn nhân lực của Sở không bố trí chuyên trách cho nhiệm vụ này, mặt khác nếu thực hiện việc kiểm tra nguồn gốc trước khi chứng nhận nguồn gốc giống của lô cây con cũng chỉ chủ yếu thông qua hồ sơ sổ sách, không thể sát sao bằng ở cấp cơ sở (địa phương cấp huyện, xã); điều này dẫn đến bất cập là chỉ quản lý được các tổ chức có thực hiện các thủ tục đăng ký (nguồn giống, lô cây con...) và lượng cây con sử dụng cho các chương trình trồng rừng có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước; còn đối với hộ gia đình, cá nhân sản xuất quy mô nhỏ (sản xuất <100.000 cây/năm), không thực hiện các quy định về quản lý, sản xuất cây giống trồng rừng, giống chưa được kiểm soát nguồn gốc nhưng vẫn đưa vào trồng rừng sản xuất hộ gia đình.

Tại địa phương, UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đã ban hành Quyết định số 16/2016/QĐ-UBND ngày 27/4/2016 Quy định về phân cấp, phân công cơ quan kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, thực phẩm nông lâm thủy sản và cơ quan quản lý cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ thực phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; theo đó, chính quyền cấp huyện, xã thực hiện quản lý việc sản xuất kinh doanh giống lâm nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn, trong đó đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc các lô vật liệu giống đưa vào sản xuất, kiên quyết không cho phép sử dụng các lô giống không rõ nguồn gốc, xử lý, tiêu hủy tất cả các lô giống khi phát hiện không rõ nguồn gốc. Bước đầu cho thấy đã có chuyển biến tích cực trong việc thực hiện quản lý giống cây trồng lâm nghiệp chính theo chuỗi hành trình như hộ gia đình, cá nhân đã thực hiện đăng ký kinh doanh, thực hiện đăng ký – công nhận nguồn giống (năm 2017, huyện Tư Nghĩa đã có trên 30% số hộ đăng ký SXKD giống cây trồng lâm nghiệp so với 0% năm 2016; HTX Hành Dũng huyện Nghĩa Hành, HTX Tịnh Thọ huyện Sơn Tịnh đã đăng ký-công nhận nguồn giống...).

Với tình hình quản lý, sản xuất giống lâm nghiệp thực tế ở địa phương; hiệu quả bước đầu trong phân cấp, phân công cơ quan kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, thực phẩm nông lâm thủy sản và cơ quan quản lý cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ thực phẩm nông lâm thủy sản; giải pháp hiệu quả cho công tác quản lý giống cây trồng lâm nghiệp hiện nay là:

1. Chính quyền địa phương (huyện, xã) tăng cường tuyên truyền, tập huấn  công tác giống cây trồng lâm nghiệp đến hộ gia đình, cá nhân SXKD giống và những người trồng rừng trên địa bàn về việc sử dụng giống tốt, giống có nguồn gốc rõ ràng; tạo tiền đề cho việc nâng cao năng suất, chất lượng rừng trồng và truy xuất nguồn gốc gỗ cung cấp cho thị trường quốc tế, tạo thêm giá trị gia tăng cho sản phẩm gỗ rừng trồng.

2. Đề nghị cấp thẩm quyền (Bộ, tỉnh) tiếp tục phân cấp quản lý giống cây trồng lâm nghiệp, phân cấp công nhận nguồn gốc giống của lô cây con trồng rừng do cấp huyện thực hiện để theo dõi sát sao quá trình sản xuất, đảm bảo kiểm soát nguồn gốc, chất lượng cây giống đưa vào trồng rừng.

3. Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu, quy định việc công nhận nguồn gốc giống của lô cây con sản xuất vô tính theo hướng chấp nhận hồ sơ giấy tờ mua bán cây giống để xây dựng vườn cây đầu dòng như là nguồn giống để giảm thủ tục công nhận nguồn giống cho hộ gia đình, cá nhân sản xuất nhỏ lẻ (có lượng cây giống vườn cây đầu dòng < 5.000 cây) nhằm tạo điều kiện thực hiện quản lý và sản xuất kinh doanh thuận lợi nhưng vẫn đảm bảo nguồn gốc xuất xứ cây giống trồng rừng.

Với những giải pháp cụ thể và thiết thực, mục tiêu về công tác quản lý giống lâm nghiệp sẽ đạt được như Kế hoạch Tái cơ cấu lâm nghiệp đã đề ra. 

Phạm Duy Hưng - CCKL

Tin khác

BẢN TIN DỰ BÁO CHÁY RỪNG

Kỷ niệm 45 Năm ngành Kiếm lâm

Bạn thấy giao diện, bố cục website thế nào?