Kết quả điều tra sự phân bố và sinh cảnh sống của loài Chà vá chân xám tại huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi

Đăng vào 25/07/2022

       Qua diễn đàn Hội thảo "Xây dựng hướng dẫn kỹ thuật công tác bảo tồn Chà vá chân xám (Pygathri cinerea), giai đoạn 2022-2030 và tầm nhìn đến 2050" tổ chức từ ngày 20 - 22/4/2022 tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam; Sở Nông nghiệp và PTNT (Chi cục Kiểm lâm) Quảng Ngãi đã kết nối với Trung tâm GreenViet (tổ chức Khoa học và Công nghệ hoạt động trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học do Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Đà Nẵng thành lập) và tổ chức FFI Việt Nam (tổ chức bảo tồn động thực vật quốc tế tại Việt Nam). Sau buổi làm việc giữa Sở Nông nghiệp và PTNT (Chi cục Kiểm lâm, Ban Quản lý rừng phòng hộ tỉnh) với Trung tâm GreenViet và tổ chức FFI Việt Nam nhằm tìm hiểu cơ hội hợp tác về bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh vào ngày 11/5/2022. Trung tâm GreenViet đã có Công văn số 29/NVX ngày 10/6/2022 về việc khảo sát sự phân bố, số lượng và sinh cảnh sống loài Chà Vá chân xám tại rừng phòng hộ huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi; Sở Nông nghiệp và PTNT có Công văn số 1917/SNNPTNT-KL ngày 13/6/2022 về việc hỗ trợ Trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) thực hiện khảo sát loài Voọc Chà Vá chân xám trên địa bàn huyện Ba Tơ; UBND huyện Ba Tơ có Công văn 1111/UBND ngày 17/6/2022 về việc hỗ trợ Trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet) thực hiện khảo sát loài Chà Vá chân xám trên địa bàn huyện.

(Vọoc Chà vá chân xám tại vùng rừng huyện Ba Tơ. Nguồn ảnh: GreenViet)

       Theo đó, từ ngày 17/6/2022 đến ngày 23/6/2022 Trung tâm GreenViet đã tổ chức 1 đợt điều tra thu thập thông tin thực tế về phân bố của loài Chà vá chân xám và đặc điểm sinh cảnh rừng tự nhiên tại các khu vực rừng có tiềm năng cao về phân bố của loài. Đoàn nghiên cứu đã khảo sát thực địa tại các tiểu khu 451, 456, 460, 461 - xã Ba Nam, tiểu khu 455 - xã Ba Xa, tiểu khu 452 - xã Ba Lế đã ghi nhận trực tiếp được 03 đàn Voọc Chà vá chân xám riêng biệt và ghi nhận gián tiếp 02 điểm có Voọc phân bố qua dấu vết thức ăn mới; đánh giá cao về sinh cảnh rừng tại khu vực này rất phù hợp với sinh cảnh sống đặc trưng của loài Vọoc Chà vá chân xám. Đoàn nghiên cứu cũng đưa ra kiến nghị một số nguy cơ tác động đến sinh cảnh sống của loài Vọoc Chà vá chân xám trên địa bàn, làm ảnh hưởng đến sự đa dạng sinh học trong tự nhiên. Sở Nông nghiệp và PTNT (Chi cục Kiểm lâm) đã kịp thời chỉ đạo Hạt Kiểm lâm phối hợp với Trạm Quản lý bảo vệ rừng huyện Ba Tơ và chính quyền địa phương các xã trong vùng tăng cường các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức trong cộng đồng, thường xuyên tuần tra, truy quét bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh trên địa bàn. Từ thông tin người dân địa phương, các cán bộ làm công tác bảo vệ rừng và đặc biệt là sinh cảnh rừng Ba Tơ, Đoàn nghiên cứu nhận định còn nhiều khu vực khác có tiềm năng phân bố của Vọoc Chà vá chân xám nên đề xuất tiếp tục khảo sát thêm thực địa (dự kiến tháng 8/2022 và tháng 3/2023) thu thập đầy đủ thông tin hiện trạng và phân bố của quần thể loài Chà vá chân xám để có những chia sẻ khách quan trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại địa phương.

       Chà Vá chân xám có tên khoa học là Pygathrix cinerea. Đây là loài đặc hữu của Việt Nam được xếp hạng bảo vệ ở mức cực kỳ nguy cấp trong sách đỏ Việt Nam và Thế giới. Đặc biệt, trên thế giới Voọc Chà vá chân xám chỉ còn xuất hiện tại các khu rừng tự nhiên ở các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Gia Lai, Kon Tum, Bình Định của Việt Nam. Với số lượng cá thể Voọc Chà vá chân xám trong tự nhiên còn khá ít, trong khi môi trường sinh sống thu hẹp và bị giết hại, Voọc Chà vá chân xám đang đứng trước nguy cơ xóa sổ nếu không được bảo vệ nghiêm ngặt. Trong những năm gần đây, Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản khẩn cấp về việc bảo tồn các loài linh trưởng nói chung và Voọc Chà vá chân xám nói riêng nhằm ngăn chặn những nguy cơ xâm hại đến loài linh trưởng này. Trong đó, Quyết định số 628/QĐ-TTg ngày 10/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Kế hoạch hành động khẩn cấp bảo tồn các loài linh trưởng ở Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn 2030 là một nổ lực tích cực của Chính phủ nhằm bảo tồn nguồn gen quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng cao của các loài linh trưởng tại Việt Nam. Tại Quảng Ngãi, với số lượng ít ỏi cá thể Voọc Chà vá chân xám còn lại tại các khu rừng tự nhiên thuộc huyện Ba Tơ, Trà Bồng và đang đúng trước nguy cơ bị săn bắn, bẫy, bắt rất cao. Điển hình nhất vào tháng 10/2021, tại xã Ba Trang phát hiện 02 đối tượng dùng súng bắn chết 05 cá thể Voọc Chà vá chân xám được dư luận rất quan tâm và sau đó Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành chỉ đạo tại Công văn số 7630/VPCP-NN ngày 20/10/2021, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã có Công văn số 5616/UBND-NNTN ngày 22/10/2021 giao Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương điều tra, xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật.

       Mặc dù, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng đã có rất nhiều nổ lực trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học nói chung và bảo tồn Voọc Chà vá chân xám nói riêng. Tuy nhiên, sinh cảnh sống của loài này vẫn đang ngày càng bị thu hẹp do nhiều nguyên nhân. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là chúng ta chưa có khu rừng đặc dụng để bảo tồn các nguồn gen quý hiếm này trong khi mức độ đe dọa xâm hại ngày càng cao. Vì vậy, để bảo tồn, phát triển bền vững tính đa dạng sinh học và các nguồn gen quý hiếm hiện có tại địa phương thì cần phải thiết lập được một hành lang đa dạng sinh học đảm bảo các loài động thực vật, nguy cấp, quý, hiếm được bảo vệ, bảo tồn tối ưu nhất.

       Qua kết quả điều tra, Sở Nông nghiệp và PTNT đã đề nghị UBND huyện Ba Tơ phối hợp cùng hỗ trợ Đoàn nghiên cứu khi thực hiện khảo sát trên địa bàn trong thời gian đến; đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, nhất là các loài động, thực vật hoang dã, nguy cấp, quý hiếm./.

Phạm Tấn Kiểm - CCKL

Tin khác

THÔNG BÁO LỊCH TIẾP CÔNG DÂN
BẢN TIN DỰ BÁO CHÁY RỪNG
Bạn thấy giao diện, bố cục website thế nào?